گوگل لایت هاوس (Google Lighthouse) ابزاری قدرتمند

Google Lighthouse یکی از ابزارهای کاربردی و رایگان گوگل است که به صاحبان وب‌سایت، توسعه‌دهندگان و سئوکاران کمک می‌کند تا کیفیت صفحات وب خود را بهینه کنند. این ابزار قدرتمند، عملکرد صفحات را در چهار حوزه مهم شامل عملکرد (Performance)، دسترس‌پذیری (Accessibility)، سئو (SEO) و بهترین شیوه‌ها (Best Practices) تحلیل کرده و پیشنهادهایی ارائه می‌دهد که می‌تواند تجربه کاربری و عملکرد کلی سایت را بهبود دهد.

گوگل لایت هاوس (Google Lighthouse) ابزاری قدرتمند

 

چه کسانی می‌توانند از Google Lighthouse استفاده کنند؟

فرقی نمی‌کند که شما یک توسعه‌دهنده وب باشید، در حوزه سئو فعالیت کنید یا مدیریت یک وب‌سایت را بر عهده داشته باشید؛ Google Lighthouse می‌تواند به شما کمک کند تا سایت خود را کارآمدتر کنید.
گوگل این ابزار را برای همه در دسترس قرار داده است و استفاده از آن بسیار ساده است. تنها کافی است با مفاهیم اصلی مرتبط با پارامترهای آن آشنا باشید و بدانید که هر بخش چگونه کار می‌کند.
در این مقاله، نحوه عملکرد Google Lighthouse و کاربرد آن را بررسی خواهیم کرد.

 

 

Google Lighthouse چگونه عمل می‌کند؟

این ابزار، عملکرد وب‌سایت شما را در چهار بخش کلیدی تحلیل می‌کند:

1. عملکرد (Performance)

Google Lighthouse سرعت و کارایی صفحات شما را می‌سنجد. بررسی عواملی مانند سرعت بارگذاری، تعاملات کاربر با صفحه و میزان استفاده از منابع سرور در این بخش انجام می‌شود.

2. دسترس‌پذیری (Accessibility)

این پارامتر بررسی می‌کند که آیا سایت شما برای همه کاربران، از جمله افراد با ناتوانی‌های جسمی یا حرکتی، قابل استفاده است یا خیر.

3. سئو (SEO)

Lighthouse صفحات شما را از نظر انطباق با اصول پایه‌ای سئو ارزیابی می‌کند تا مشخص شود که سایت شما در موتورهای جستجو چقدر بهینه است.

4. بهترین شیوه‌ها (Best Practices)

این بخش بر استفاده از فناوری‌های نوین، امنیت و سایر استانداردهای روز برای طراحی وب تمرکز دارد.

 

موارد بررسی‌شده توسط Google Lighthouse

Google Lighthouse ابزاری است که عملکرد وب‌سایت شما را در حوزه‌های کلیدی تحلیل می‌کند. در این بخش، معیارهای اصلی مورد بررسی در این ابزار را توضیح می‌دهیم.

 

1. عملکرد (Performance)

در بخش عملکرد، Lighthouse سرعت بارگذاری صفحات وب و دسترسی کاربران به آن‌ها را بررسی می‌کند. این ارزیابی بر اساس پنج معیار مهم انجام می‌شود که در نهایت امتیازی از 0 تا 100 به صفحه شما اختصاص می‌دهد. در ادامه، این پنج معیار توضیح داده شده‌اند:

First Contentful Paint (FCP): این معیار نشان‌دهنده زمانی است که اولین محتوای قابل مشاهده، مانند یک متن یا تصویر، در صفحه ظاهر می‌شود.

Largest Contentful Paint (LCP): این پارامتر مشخص می‌کند که بزرگ‌ترین عنصر موجود در صفحه (مانند یک بلوک متن یا تصویر) چه مدت زمان نیاز دارد تا به طور کامل بارگذاری شود.

Total Blocking Time (TBT): این معیار، زمانی را که صفحه در واکنش به ورودی کاربر (مانند کلیک یا لمس) تأخیر دارد، اندازه‌گیری می‌کند.

Cumulative Layout Shift (CLS): تغییرات و پرش‌های المان‌های صفحه هنگام بارگذاری بررسی می‌شود. این اتفاق ممکن است باعث سردرگمی کاربران و تجربه کاربری ضعیف شود.

Speed Index (SI): این پارامتر سرعت بارگذاری کل صفحه وب را نشان می‌دهد و به عنوان یکی از معیارهای کلیدی عملکرد محسوب می‌شود.

 

پس از تحلیل این موارد، Google Lighthouse امتیازی کلی از 0 تا 100 ارائه می‌دهد:

• امتیاز 90 تا 100 نشان‌دهنده عملکرد عالی و بهینه است.
• امتیاز 50 تا 89 به معنای نیاز به بهبود است.
• امتیاز کمتر از 50 بیانگر عملکرد ضعیف و نیاز مبرم به بهینه‌سازی است.

همچنین، این ابزار پیشنهاداتی برای بهبود سرعت و عملکرد سایت ارائه می‌دهد. برای یادگیری بیشتر در این زمینه، مطالعه مقاله “عوامل مؤثر بر سرعت سایت” توصیه می‌شود.

 

 

2. قابلیت دسترسی (Accessibility)

بخش دسترس‌پذیری (Accessibility) در Google Lighthouse، نحوه دسترسی کاربران به بخش‌های مختلف سایت را ارزیابی می‌کند. این بخش روی موارد زیر تمرکز دارد:

•  بررسی لینک‌ها، رنگ‌ها و دکمه‌های موجود در سایت.
•  تحلیل ALT تصاویر برای اطمینان از نمایش توضیحات جایگزین در صورت عدم بارگذاری عکس‌ها.

مانند معیار عملکرد، در این بخش نیز امتیازی بین 0 تا 100 ارائه می‌شود. امتیاز بالاتر نشان‌دهنده دسترس‌پذیری بهتر و تجربه کاربری مطلوب‌تر است.

 

3. بهترین شیوه‌ها (Best Practices)

در Google Lighthouse، بخش بهترین شیوه‌ها (Best Practices) بررسی می‌کند که آیا صفحه شما مطابق با استانداردهای مدرن توسعه وب طراحی شده است یا خیر. این بررسی شامل ارزیابی عوامل امنیتی، فنی و طراحی می‌شود تا تجربه کاربری بهتری برای بازدیدکنندگان فراهم شود. در ادامه، پارامترهای کلیدی این بخش معرفی شده‌اند:

1. استفاده از HTTPS (فعال بودن SSL): اطمینان از بارگذاری تمامی منابع از طریق سرورهای امن و استفاده از پروتکل HTTPS.

2. وضوح و نسبت تصاویر: بررسی می‌شود که تصاویر با وضوح مناسب و نسبت تصویر صحیح نمایش داده شوند تا از افت کیفیت یا افزایش حجم بی‌دلیل جلوگیری شود.

3. امنیت کتابخانه‌های جاوا اسکریپت: کتابخانه‌های جاوا اسکریپت مورد استفاده باید امن و عاری از هرگونه آسیب‌پذیری باشند.

4. وجود Doctype HTML: صفحه باید دارای doctype HTML باشد تا مرورگر بتواند محتوای صفحه را به درستی رندر کند.

5. سیاست امنیتی محتوا (CSP): بررسی این سیاست برای محافظت در برابر حملات اسکریپت‌های بین سایتی (XSS) ضروری است.

6. عدم وجود خطاهای مرورگر: صفحه باید عاری از خطاهای مرورگر باشد تا تجربه کاربری مختل نشود.

7. حذف چارچوب‌ها و APIهای منسوخ‌شده: استفاده از تکنولوژی‌های قدیمی و منسوخ‌شده می‌تواند به عملکرد سایت آسیب برساند و باید حذف شود.

8. داشتن نقشه سایت (Site Map): وجود نقشه سایت برای بهبود دسترسی موتورهای جستجو به صفحات ضروری است.

9. رفع مشکلات شبکه و امنیت: صفحه باید عاری از مشکلاتی مانند درخواست‌های شبکه با خطا یا اقدامات امنیتی ناکافی باشد.

10. تنظیم رمزگذاری با meta charset tag: مشخص کردن نوع رمزگذاری صفحه (UTF-8) برای جلوگیری از مشکلات نمایش متن‌ها ضروری است.

11. ورود امن رمز عبور: سایت باید امکان ورود امن رمز عبور در فیلدهای مخصوص را فراهم کند (برای سایت‌های دارای قابلیت ورود).

12. کاهش پیام‌ها و پاپ‌آپ‌ها هنگام بارگذاری: صفحه نباید هنگام بارگذاری کاربران را با پیام‌های اضافی و پاپ‌آپ‌های زیاد بمباران کند. این مورد به تجربه کاربری بهتر کمک می‌کند.

 

امتیاز نهایی

تمامی این عوامل توسط Lighthouse بررسی می‌شوند و در نهایت امتیازی از 0 تا 100 به صفحه شما داده می‌شود. هرچه امتیاز بالاتر باشد، صفحه شما از نظر استانداردهای مدرن وب بهینه‌تر است و تجربه کاربری بهتری را ارائه می‌دهد.

 

4. سئو (SEO) در Google Lighthouse

بخش سئو در Google Lighthouse به طور ویژه بر سئو فنی (Technical SEO) تمرکز دارد و سایر جنبه‌های سئو مانند سئو داخلی یا سئو خارجی در این ابزار بررسی نمی‌شوند. در این بخش، موارد زیر ارزیابی می‌شوند.

پارامترهای بررسی‌شده در سئو:

1. سازگاری با موبایل (Mobile Friendly): صفحه باید برای دستگاه‌های موبایل بهینه باشد تا تجربه کاربری مناسبی ارائه دهد.

2. وجود داده‌های ساختاریافته (Structured Data): بررسی می‌شود که آیا صفحه از داده‌های ساختاریافته معتبر برای موتورهای جستجو استفاده می‌کند یا خیر.

3. دسترسی به لینک‌های داخلی: لینک‌های داخلی صفحه باید به درستی کار کنند و قابل دسترسی باشند.

4. ویژگی hreflang معتبر: این ویژگی مشخص می‌کند که صفحه به زبان‌های مختلف موجود است یا خیر، و آیا تنظیمات زبان به درستی انجام شده است.

5. تکمیل متا تایتل و متا دیسکریپشن: وجود عناوین (Title) و توضیحات متا (Meta Description) مناسب برای هر صفحه ضروری است.

6. قابلیت ایندکس شدن: صفحه باید برای موتورهای جستجو قابل ایندکس شدن باشد.

7. اعتبار فایل Robots.txt: فایل Robots.txt باید معتبر باشد و دسترسی به صفحات حیاتی سایت را محدود نکند.

8. پاسخ HTTP 200: صفحه باید به درستی لود شده و پاسخ HTTP 200 (یعنی بدون مشکل) ارائه دهد.

9. وجود کد معتبر canonical: بررسی می‌شود که آیا صفحه دارای تگ canonical صحیح برای جلوگیری از محتوای تکراری است یا خیر.

10. لینک‌های توصیفی: لینک‌ها باید متن توصیفی داشته باشند که کاربر و موتورهای جستجو بدانند این لینک به چه چیزی اشاره می‌کند.

11. وجود متن جایگزین (ALT) برای تصاویر: تمامی تصاویر باید دارای متن جایگزین (ALT) باشند تا در صورت عدم بارگذاری تصویر، محتوای آن توضیح داده شود.

12. وجود متا تگ Viewport: صفحه باید دارای متا تگ Viewport با عرض یا مقیاس اولیه برای سازگاری با دستگاه‌های مختلف باشد.

 

 

امتیازدهی سئو

Lighthouse با بررسی موارد ذکرشده، امتیازی از 0 تا 100 به صفحه شما می‌دهد.

• 90 تا 100: صفحه در وضعیت بسیار خوبی قرار دارد.
• 50 تا 89: نیاز به بهبود دارد.
• کمتر از 50: صفحه از نظر سئو فنی ضعیف است و به بهینه‌سازی فوری نیاز دارد.

با این حال، باید به یاد داشته باشید که این ابزار تنها به سئو فنی می‌پردازد و برای بهبود کامل سئو باید به کمک ابزارهای دیگر، سئو داخلی و سئو خارجی را نیز بررسی و بهینه‌سازی کنید.

 

نحوه استفاده از Google Lighthouse

برای استفاده از این ابزار قدرتمند، دو روش وجود دارد:

1. افزونه مرورگر: می‌توانید افزونه Google Lighthouse را روی مرورگر (ترجیحاً Chrome) نصب کرده و با یک کلیک، گزارش عملکرد صفحه خود را دریافت کنید.

2. ابزار PageSpeed Insights: با مراجعه به سایت PageSpeed Insights و وارد کردن آدرس صفحه مورد نظر، گزارش کاملی از عملکرد و سئو آن دریافت می‌کنید.

 

آموزش استفاده از Google Lighthouse با Chrome Extension

1. نصب افزونه Google Lighthouse

مرورگر کروم را باز کنید و در نوار جستجوی گوگل عبارت Lighthouse Chrome Extension را جستجو کنید. روی اولین لینک کلیک کنید که معمولاً مربوط به Chrome Web Store است. دکمه Add to Chrome یا افزودن به کروم را بزنید و افزونه را نصب کنید.

2. باز کردن صفحه موردنظر

صفحه‌ای از سایتتان که می‌خواهید آنالیز کنید را در کروم باز کنید.

3. باز کردن ابزار Inspect

روی هر نقطه‌ای از صفحه کلیک راست کنید. گزینه Inspect را انتخاب کنید (می‌توانید از میانبر Ctrl + Shift + I در ویندوز یا Command + Option + I در مک استفاده کنید).

4. رفتن به تب Lighthouse

در پایین صفحه‌ای که ابزار Inspect باز شده است، چند تب خواهید دید (مثل Elements، Console، Network). روی تب Lighthouse کلیک کنید. اگر این تب را نمی‌بینید، روی نماد «فلش کوچک» در گوشه راست کلیک کنید تا تب‌های مخفی را ببینید.

5. انتخاب نوع آنالیز

پنل Lighthouse گزینه‌هایی مانند Performance، Accessibility، Best Practices و SEO را نمایش می‌دهد. بر اساس نیاز، تیک گزینه‌های موردنظر را فعال کنید.

6. شروع آنالیز

روی دکمه Generate Report یا Analyze page load کلیک کنید. Lighthouse شروع به بررسی می‌کند و ممکن است چند ثانیه زمان ببرد.

7. مشاهده گزارش

پس از تکمیل، گزارشی شامل امتیاز کلی و جزئیات بخش‌های مختلف (Performance، SEO و …) نمایش داده می‌شود. هر مورد مشکل‌دار همراه با توضیح و پیشنهاد برای بهبود نشان داده خواهد شد.

 

 

آموزش استفاده از PageSpeed Insights

 

1. ورود به سایت PageSpeed Insights: آدرس سایت PageSpeed Insights را در مرورگر خود وارد کنید.

توجه: چون این ابزار روی IP ایران بسته است، باید از VPN استفاده کنید.

2. وارد کردن آدرس سایت: پس از باز شدن سایت، کادری برای وارد کردن URL مشاهده می‌کنید. آدرس صفحه‌ای که می‌خواهید بررسی کنید را وارد کنید (مثلاً: https://yoursite.com).

3. شروع تست: روی دکمه Analyze کلیک کنید. ابزار شروع به بررسی می‌کند که ممکن است چند ثانیه تا یک دقیقه طول بکشد.

4. مشاهده گزارش

گزارش به صورت دسته‌بندی شده ارائه می‌شود:

• Performance: سرعت بارگذاری و پیشنهادات برای بهبود.
• Accessibility: قابلیت دسترسی کاربران.
• Best Practices: رعایت استانداردهای توسعه وب.
• SEO: سئو فنی صفحه.

 

نکات مهم:

• ابزار Chrome Extension برای بررسی سریع صفحات در محیط مرورگر مناسب است.
• ابزار PageSpeed Insights علاوه بر ارائه گزارش Lighthouse، پیشنهادات دقیق‌تری برای بهبود عملکرد صفحه ارائه می‌دهد.

 

نکات تکمیلی برای درک گزارش‌ها

1. رنگ‌بندی امتیازات:

• o 90-100 (سبز): وضعیت عالی است.
• o 50-89 (نارنجی): نیاز به بهبود دارد.
• o 0-49 (قرمز): عملکرد ضعیف است.

2. جزئیات پیشنهادات:

• هر بخش گزارشی شامل مشکلات خاص است (مثلاً استفاده از تصاویر سنگین یا نبود alt برای تصاویر).
• با کلیک روی هر مشکل، توضیحات بیشتری برای حل آن نمایش داده می‌شود.

 

 

جمع‌بندی

Google Lighthouse ابزاری قدرتمند و رایگان از گوگل است که برای بهبود کیفیت صفحات وب طراحی شده است. این ابزار با بررسی معیارهای کلیدی مانند عملکرد (Performance)، دسترسی (Accessibility)، بهترین شیوه‌ها (Best Practices) و سئو (SEO) به شما کمک می‌کند نقاط ضعف سایت خود را شناسایی و رفع کنید. استفاده از این ابزار، چه از طریق افزونه کروم و چه از طریق PageSpeed Insights، به آسانی امکان‌پذیر است و می‌تواند تأثیر چشم‌گیری بر تجربه کاربران و رتبه‌بندی سایت شما در گوگل داشته باشد.

با بهینه‌سازی مواردی که این ابزار شناسایی می‌کند، می‌توانید سرعت بارگذاری صفحات، سازگاری با دستگاه‌های مختلف، امنیت و دسترسی‌پذیری سایت خود را بهبود دهید. به یاد داشته باشید که سئو موفق تنها به این ابزار محدود نمی‌شود و برای دستیابی به بهترین نتیجه، نیاز است تا سایر جنبه‌های سئو داخلی و خارجی را نیز مورد توجه قرار دهید.

در نهایت، Google Lighthouse می‌تواند به عنوان یک همراه مفید در مسیر بهبود کیفیت سایت شما عمل کند، اما موفقیت شما در گرو استفاده مستمر و اجرای پیشنهادات ارائه‌شده توسط این ابزار است. همین امروز سایت خود را بررسی کنید و قدمی مؤثر در بهبود آن بردارید!