اصطلاح “Favicon” برای اولین بار توسط مرورگر Internet Explorer معرفی شد. این کلمه از ترکیب دو واژهی Favorite و Icon ساخته شده. دلیلش هم اینه که فاوآیکنها در کنار آدرس سایتها در بخش «علاقهمندیها» یا بوکمارکها نمایش داده میشدن.
مرورگر IE نسخه ۵ که در مارس ۱۹۹۹ عرضه شد، اولین مرورگری بود که این قابلیت رو پشتیبانی کرد. در اون زمان، فاوآیکن با استفاده از تگ <link rel=”shortcut icon”> به سایتها اضافه میشد. نهایتاً در دسامبر ۱۹۹۹، این قابلیت بهصورت رسمی توسط W3C در استانداردهای HTML معرفی و تثبیت شد.
فاو آیکن (Favicon) چیست؟ نماد کوچکی با تأثیر بزرگ در برندینگ سایت!
احتمالاً تا حالا بارها متوجه آیکونهای کوچکی که کنار عنوان سایتها در تب مرورگر یا بخش بوکمارک ها نمایش داده میشن، شدهاید. این آیکونها همون فاو آیکن (Favicon) هستند؛ یک تصویر کوچک که نمایندهی سایت یا برند شماست. اما ای آیکن کوچک چه تاثیری بر روی سئو سایت دارند؟ به طور خلاصه دو تاثیر کلی دارند یکی اینکه یک تصویر کوچک و به عنوان نمادکی به گوگل معرفی مینمایند و تاثیر اصلیش برای کاربران هستش که این نمادک و میبینن هر چقدر این نماد به سایت شما مرتبط تر باشد هم بر روی برندینگ شما به صورت مستقیم و هم بر روی سئو سایت شما به صورت غیر مستقیم اثر میگذارد.
فاوآیکن کجای سایت نمایش داده میشه؟
فاوآیکن معمولاً در این بخشها دیده میشه:
- تب مرورگر (browser tab)
- نتایج جستجوی گوگل در موبایل
- لیست بوکمارکها و تاریخچه مرورگر
- اپلیکیشنهای وب در مرورگر
در واقع، فاوآیکن نقش یک امضای تصویری برای وب سایت رو ایفا میکنه. بهترین حالت اینه که فاوآیکن شما همون لوگوی برندتون باشه یا نسخهای سادهشده از اون.
اگر فاوآیکن نداشته باشیم چی میشه؟
اگه در کدهای سایتتون فاوآیکن تعریف نشده باشه، مرورگر بهصورت پیشفرض یک آیکون عمومی نشون میده که نه فقط جذاب نیست، بلکه نشونهای از ناقص بودن برندینگ شماست. به همین علت بهتر است یک فاوآیکن برای سایت خودتون داشته باشید.
مثالی از استفاده چندگانهی فاوآیکن توسط گوگل
جالبه بدونید شرکتهایی مثل Google برای هر سرویس یا وباپلیکیشن خودشون یک فاوآیکن اختصاصی طراحی کردهان. مثلاً اگه همزمان Google Drive، Google Maps و Google Search Console رو باز کنید، برای هر تب یک فاوآیکن متفاوت خواهید دید.
چطور فاوآیکن رو به سایت اضافه کنیم؟
برای افزودن فاوآیکن به وبسایت، کافیه کد زیر رو داخل تگ <head> صفحات HTML قرار بدید:
</link rel=”shortcut icon” href=”https://www.example.com/favicon.ico” >
آدرس داخل href همون جاییه که فایل فاوآیکنتون روی سرور آپلود شده.
چه فرمتی برای فاوآیکن مناسبتره؟
فرمت پیشنهادی برای فاوآیکن فایلهای با پسوند .ico هست، چون مخصوص آیکونها طراحی شده. البته مرورگرهای مدرن از فرمتهای PNG، webp، svg و حتی GIF (بهصورت ثابت) هم پشتیبانی میکنن. در حال حاضر بهتر است فاوآیکن با همان فرمت webp یا png باشد.
فاوآیکن و تأثیر آن بر سئو سایت واقعیت یا افسانه؟
شاید تا حالا این سؤال برات پیش اومده باشه که آیا فاوآیکن میتونه روی رتبه سایت در گوگل تأثیر بذاره؟ پاسخ کوتاه اینه: نه بهطور مستقیم! اما داستان فقط به همینجا ختم نمیشه.
خیلی از موارد هستن که بر روی سئو به صورت غیر مستقیم اثر میگذارن مثل چی؟ مثل نوشتن یه متادیسکریپشن اصولی به عنوان مثال یک متادیسکریپشن خوب میتونه که نسبت به رقبا شما را مجزا کنه در نتیجه شما نرخ کلیک بهتری دریافت میکنید و گوگل متوجه این موضوع میشه و در خصوص اون محتوا بخصوص به شما رتبه بهتری میده حتی ورودی بیشتر از طریق گوگل بر روی مابقی محتوا های شما هم اثر میگذارد.
فاوآیکن در نتایج جستجوی موبایلی گوگل
گرچه فاوآیکن بهطور مستقیم روی رتبهبندی صفحات تأثیر نداره، اما گوگل در نتایج جستجوی موبایل، فاوآیکن سایت رو کنار آدرس صفحه نشون میده. اگه صفحهای فاقد فاوآیکن باشه، یا آیکون نامعتبری داشته باشه (یعنی با قوانین گوگل مغایرت داشته باشه)، یک آیکون پیشفرض نمایش داده میشه که ظاهر چندان جذابی نداره.
از همین جا میشه نتیجه گرفت که فاوآیکن بهصورت غیرمستقیم میتونه روی برداشت کاربران از برند شما و در نتیجه روی نرخ کلیک (CTR) تأثیر بذاره.
اظهارنظر جان مولر از گوگل درباره فاوآیکن
جان مولر از کارشناسان برجسته گوگل، در واکنش به یک پست لینکدین درباره تأثیر بصری فاوآیکنها در نتایج جستجو، نکتهای جالب رو مطرح کرد نکتهای که در هیچکدوم از مستندات رسمی گوگل بهش اشاره نشده، اما میتونه باعث **بهبود دیده شدن سایت در نتایج جستجو (SERP)** بشه.
بحث در لینکدین و واکنش جان مولر
در یکی از پستهای لینکدین که توسط **Mark Williams-Cook** منتشر شده بود، به ارزش طراحی یک فاوآیکن تأثیرگذار در نتایج جستجو اشاره شد. این پست باعث شکلگیری یک بحث گسترده شد، جایی که متخصصین سئو درباره این صحبت کردند که **فاوآیکنهای چشمگیر میتونن تعامل کاربران با نتایج جستجو رو افزایش بدن**.
در بین فاوآیکنهای نمایشدادهشده، بعضیها کاملاً در نتایج گم میشدن؛ اما اونهایی که رنگبندی جسورانه یا طراحی خاص داشتن، سریعتر دیده میشدن.
نکته هوشمندانه جان مولر: فاوآیکن دایرهای طراحی کن!
در پاسخ به این بحث، جان مولر گفت:
“Round-croppable favicons, for those who like technical SEO.”
ترجمه: افرادی که سئوی تکنیکال دوست دارند فاوآیکن و به صورت دایره ای طراحی کنند.
این حرف ساده اما کلیدی، اشاره داره به اینکه بهتره: فاوآیکن سایتتون بهگونهای طراحی بشه که در صورت نمایش دایرهای (که در بعضی نمایشگرها یا رابط ها رایجه)، ظاهر خوبی داشته باشه.
چرا طراحی دایرهای مهمه؟
اگرچه در مستندات رسمی گوگل هیچ اشارهای به این موضوع نشده که فاوآیکنها ممکنه بهصورت دایرهای برش داده بشن، اما در عمل، در برخی نمایشگرها یا حتی بخشهای جستجو مثل SearchGPT این اتفاق میافته.
پس توصیه میشه:
- حتماً فاوآیکنتون رو در حالت دایرهای هم تست کنید
- حتی میتونید فاوآیکن رو از ابتدا بهصورت دایرهای طراحی کنید تا تمام فضای نمایش رو پر کنه و جلوهی حرفهایتری داشته باشه
آیا نبود فاوآیکن باعث ارور 404 میشه؟
برخی از فعالان حوزه سئو عقیده دارن نبود فاوآیکن میتونه تأثیر منفی داشته باشه، چون گوگل بهصورت خودکار سعی میکنه آدرس /favicon.ico رو در زمان خزش صفحات باز کنه. اگه این فایل وجود نداشته باشه، ممکنه برای هر صفحهی سایتتون یک ارور 404 ثبت بشه.
با این حال، گوگل بهطور رسمی اعلام نکرده که این موضوع تأثیری روی رتبهبندی سایت داره. از طرفی هم، الگوریتمهای گوگل بهاندازهای هوشمند هستن که بدونن ارور 404 برای فاوآیکن به معنی مشکل ساختاری در سایت نیست.
فراتر از سئو نقش فاوآیکن در تجربه کاربری
اهمیت فاوآیکن فقط به بحث سئو محدود نمیشه. در تحقیقی که در سال ۲۰۱۵ توسط گروه Nielsen Norman (مشاوران تجربه کاربری) انجام شد، مشخص شد که کاربران در زمان خرید اینترنتی، روند مشخصی رو دنبال میکنن:
- باز کردن تبهای مختلف برای بررسی محصولات
- مقایسه گزینهها
- بستن تبهایی که محصولشون مورد علاقهشون نیست
- و تکرار همین روند با تبهای جدید
در چنین شرایطی، فاوآیکن واضح و متمایز باعث میشه کاربران راحتتر بین تبها جابهجا بشن و در ذهنشون سایت شما رو بهخاطر بسپارن. این یعنی افزایش نرخ بازگشت کاربران (Retention) و بهبود تجربه کاربری.
حتماً! در ادامه نسخه بازنویسیشده، روان و سئوشدهی بخش سوم مقالهات رو با لحن حرفهای و قابل استفاده در بلاگ یا لندینگ پیج میتونی ببینی:
فاوآیکن؛ ابزار کوچک، تأثیر بزرگ در تجربه کاربر و برندینگ
رفتار کاربران در فضای وب معمولاً با یک الگوی تکراری همراهه:
دورههایی از جستجوی سریع و باز کردن تبهای متعدد (که بهش “شکار اطلاعاتی” هم گفته میشه)، با دورههایی از بررسی و حذف تبهای اضافی ترکیب میشه. این فرآیند که بهش پارککردن صفحه (Page Parking) هم میگن، خیلی رایجه—بهویژه زمانی که کاربرها در حال بررسی گزینههای مختلف برای خرید یا تحقیق هستن.
در چنین شرایطی، فاوآیکن تبدیل به چیزی بیش از یک آیکون کوچیک در تب مرورگر میشه. این نماد، نقش مهمی در ماندگاری برند شما در ذهن کاربران ایفا میکنه، حتی وقتی کاربر بهطور مستقیم روی سایت شما نیست.
چرا فاوآیکن انقدر مهمه؟
افزایش آگاهی از برند (Brand Awareness)
وقتی کاربر چند تب مختلف رو باز کرده، فاوآیکن شما مثل یک پرچم کوچک وسط اون همه تب، نمایندهی برند شماست. این آیکون ساده باعث میشه نام برند شما در ذهن کاربر حک بشه—بدون اینکه حتی نیازی به تعامل مستقیم با سایت باشه.
اعتمادسازی و اعتبار
نداشتن فاوآیکن در دنیای امروز، خیلی سریع توی ذوق میزنه! نبود این نماد باعث میشه سایت شما نیمهکاره یا آماتور بهنظر برسه. در مقابل، اضافه کردن یک فاوآیکن حرفهای، به سایت شما چهرهای قابلاعتماد، رسمی و قابل اتکا میده.
فاوآیکن؛ بازاریابی ظریف ولی مؤثر
در نگاه اول ممکنه فاوآیکن بخش کماهمیتی از طراحی سایت بهنظر بیاد، اما در واقع یکی از ابزارهای بازاریابی پنهان شماست. حضور مداوم فاوآیکن در تب مرورگر کاربر، مثل یه یادآوری دائمی از برند شماست. این یه اثر کوچیک اما ماندگاره که بهمرور زمان، رفتار خرید و وفاداری مشتری رو تقویت میکنه.
جمع بندی نهایی
فاوآیکن فقط یک فایل تصویری ۱۶ در ۱۶ پیکسلی نیست! این نماد کوچک میتونه باعث بشه:
• برند شما بیشتر دیده بشه
• کاربران راحتتر به سایتتون برگردن
• اعتماد بیشتری به شما داشته باشن
• و تجربه کاربری بهتری بسازید
پس اگه هنوز فاوآیکن اختصاصی برای سایتت طراحی نکردی، الان بهترین زمانه! چون در دنیای رقابتی امروز، جزئیات کوچیک میتونن تفاوتهای بزرگ بسازن.